Mavi ladin 2

Mavi ladinde giderek daha çok fideyi kaybediyorum. Nerdeyse 50 tohumdan hepsi çimlenmişti.Ancak şimdi elimde kala kala 16 tane kaldı. Çoğu kök çürümesiyle elden çıktı. Sağlık durumlarına göre bir sınıflandırma yapacak olursak,

3 tane çok iyi, (yapraklanmaları iyi, gövdeleri sağlam),  

 6 tane iyi (yapraklanmanları iyi, gövdeleri idare eder), 

Birkaç tane de zayıf olan var. 

Mavi Ladin

Belki bahçe çiçeklerinden biri değildir ama çiçek gibi güzel bir ağaç değil midir mavi ladin? Aslında bende tüm bu bahçe, bitki, çiçek tutkusunun kaynağı bu güzelim ağaç. Çiçek tohumları almak için gittiğim marketten arkadaşımın ısrarıyla bir paket de mavi ladin tohumu almış olarak çıktım. Bunu acaba yetiştirebilir miyim, tohumu nasıldır, neye ihtiyaç duyar, nasıl çıkar derken kendimi tohumların, ağaç yetiştiriciliğinin, benim şimdiye kadar çam diye geçip gittiğim onlarca iğne yapraklı türün arasında buldum.

6-7 cm derinlikte torfa ektiğim ve üzerini yine 0,5 cm torfla örttüğüm tohumlar, sabah akşam nemlendirmeme rağmen çimlenmedikçe canım sıkılmaya başladı. Bir de o kadar tecrübesizim ki torftan çıkan saçma sapan yabancı otları mavi ladin sanıyorum. Hiç bir yerde de çimlenme halindeki fotoğraflarını bulamadım ki kıyas yapayım. Neyse, nihayet uç verince işte mavi ladinciklerim böyle göründüler.  

Mavi Ladin Fidesi

Mavi ladin tohumu, susam tanesi kadar, rengi çok koyu kahve ile siyah arası bir şey. İnsanın bundan koca bir ağaç çıkacağına inanası gelmiyor. İlla gerekli değil, ama sanırım soğuk katlama ile çimlendirmede daha hızlı sonuç alınabilir. 

 Yukarıdaki fotoğraflarda tohumun kabuğu henüz düşmemiş. Ben çok sabırsız davranıp bir kaç tanesinin kapsülünü bitki yukarıdaki haldeyken incitmemeye çalışarak çıkarıp aldım. Ama şimdi bunun doğru olmadığını düşünüyorum. Çünkü altındaki iğneciklerin uçları tam olgunlaşmadan gün ışığına maruz kalıp ya kuruyarak sarardılar ya da kıvrılıp büküldüler. Bakalım bu kıvırcıkların akıbetleri ne olacak? 

 Arkadaki iki tane işte sabırsızlığımın kurbanları. Renkleri mavi ladinin orjinal rengine daha çok benzese de bunun nedeni tam aksine sağlıksız olmaları. (Ama öndeki nasıl, cillobiyente!!)








Sağ alt köşedeki zavallının haline bakın. Ona baktıkça kendimden utanıyorum.  

 Hele şunlara bakın!! Ortalarından yeni (ve aslında gerçek) sürgünlerini veriyorlar. Ağaçların ve tabii diğer bitkilerin çimlendiklerinde ilk çıkan yaprakları, aslında gerçek yaprakları değildir.Onlar tohumun içinde bulunan çeneklerdir. Bu ilk yeşil iğnelerden sonra çıkanlar asıl yapraklar.

Mavi ladn

Mavi ladin

Yaptığım onca hatadan sonra geç çıkan aşağıdaki tohuma hiç ellemiyorum. Az güneşli bir yerde kendi hızında büyüyor.

Mavi ladin tohumu

Saksıda mavi ladin

Saksıda mavi ladin

Mavi ladin

Mavi ladin fidesi

 Eee şimdi diyorsunuz ki mavi ladin mavi ladin dedin, bize göstere göstere bu küçümenleri mi gösterecektin??
Ee valla öyle yapacaktım....ama araştıra araştıra derken, bizim apartmanın kötü bahçesindeki iki güzelim ağacın aslında gökte aradığım ladin olduğunu keşfetmeyeyim m???

Nerden bilirdim,  biraz tuhaf bir budama şekli seçmişler. Rengi tutuyor tamam, ama mavi sedir var mavi göknar var. Diyorlar ki sedirin  iğne yaprakları böyle el ayası gibi düzenleniyormuş, taç gibi değil.  Göknarın yaprağı ise iki boyutlu yani yassıymış, ladinin yaprağı üçgenimsiymiş. Göknarın kozalakları yukarı doğruymuş ama mavi ladininki aşağı doğruymuş

Yaprağına baksam gözüm kaç numara astigmat benim, şaşılaşıyorum, anlamıyorum yassı mı üçgen mi beşgen mi.  Kozalağa gelince, mavi ladin 25-30 sene demeden kozalak vermezmiş ki, o kozalaklar da 40-50 sene demeden tohum vermezmiş. Bakıyorum kozalağı filan da yok bunun. Hay Allah, nasıl tespit etsem bu bizimkiler mavi ladin mi, değil mi?

Bırakalım kozalağı, yaprağı, ben size kend yöntemimi anlatayım. İlkbahar mevsimi bu iğne yapraklıları birbirinden ayırt etmek için en harika zaman. Neden mi, çünkü sürgünleri hep başka başka oluyor iğne yapraklıların. Ladininkiler de işte böyle oluyor.

Şimdi biraz daha yakından bakalım. Aşağıda sağda sürgünün ilk hali var. Saman gibi incecik bir kabuk oluşuyor altında yaprakcıklar gelişiyor. Sonra zamanla, yapraklar büyüyorlar o samanımsı kabuk da artık sadece en uçta takke gibi kalıyor.

Mavi ladin sürgünü 

Nihayetinde de sürgünler bu ponpona benzer hali alıyor. En az 30-40 iğne yapraktan oluşan ponponlar. Diğer iğne yapraklıların sürgünleri bu denli hacimli olmuyor. En fazla 10-15 tane açık yeşil renkli, ve mavi ladininkine kıyasla kısa iğneciklerden oluşuyor onlarınki. 

Mavi ladin sürgünü

Ladin (Picea orientalis)

Doğu ladini Kafkasya’da ve Türkiye’de bulunur. Ülkemizdeki yayılışının batı sınırı Ordu’dan başlar ve doğuya doğru Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin mıntıkalarını içine alır. Yer yer tek ya da birkaç ağaçlık kümeler halinde deniz kıyısına kadar inmekte ise de deniz yüzeyinden 1000 m yükseklikten sonra geniş orman kuruluşlarında görülür.

60 m bazen daha fazla boylanabilen ve 2 m’den fazla çap yapabilen düz ve dolgun gövdeli bir ağaç türüdür. Nemli havaları, besince zengin, humuslu serin toprakları sever. Böyle yerlerde çok iyi bir gelişme gösterir. Yetişme muhitinde dar ve sivri tepeler yapar. Sığ kök sistemine sahiptir. İyi yetişme ortamında gençlikte gölgeye oldukça dayanıklıdır.

Don ve kuraklık zararı görüldüğü gibi sık ve bağımsız meşcerelerde fırtına, kar devirmesi ve kar kırması görülmüştür.

Selüloz ve kâğıt endüstrisi yanında yapı malzemesi, kontrplak, kaplama, mobilya, lambri, her türlü ambalaj, sandık, kutu, sepet, kibrit çöpü ve kurşun kalem yapımında kullanılır. (Y)